Mùa mưa bão là thời điểm tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn về điện do mưa lớn, giông lốc, sấm sét, ngập lụt và cây cối, cột điện, đường dây điện có thể bị gãy đổ, hư hỏng. Vì vậy, mỗi người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ mình và cộng đồng, tuyệt đối không chủ quan khi tiếp xúc hoặc hoạt động gần các công trình điện. Khi trời mưa, giông, sét, người dân không đứng gần cột điện, trạm điện; không tự ý leo lên cột điện, vượt qua hàng rào trạm điện hoặc chạm vào các thiết bị điện, dây chằng neo cột, dây nối đất, hộp công tơ, hộp cầu dao và các kết cấu của công trình điện, đồng thời, không tự ý tháo dỡ, sửa chữa công trình điện khi chưa được phép và không có chuyên môn kỹ thuật.
Trong khu vực ngập lụt, người dân cần đặc biệt cảnh giác với nguy cơ điện rò xuống nước. Không sử dụng tàu, thuyền, bè để di chuyển qua những khu vực có đường dây điện sát mặt nước; không buộc gia súc, tàu, thuyền, bè vào cột điện vì có thể làm cột điện gãy, đổ, gây nguy hiểm đến tính mạng. Khi mưa to, gió lớn, không mang vác hoặc dựng cây, cột kim loại, cột ăng-ten, tre, gỗ tươi và các vật có khả năng dẫn điện ở gần đường dây điện, bởi chỉ một va chạm hoặc tiếp cận ở khoảng cách không an toàn cũng có thể gây phóng điện, điện giật. Đặc biệt, tuyệt đối không sử dụng điện để đánh bắt cá, bẫy chim, bẫy chuột, chống trộm hoặc thực hiện bất kỳ hình thức sử dụng điện trái quy định nào, vì hành vi này không chỉ đe dọa tính mạng người thực hiện mà còn có thể gây nguy hiểm cho người dân xung quanh.
Khi phát hiện cột điện bị ngã đổ, dây điện bị đứt hoặc rơi xuống đất, người dân phải coi đây là khu vực nguy hiểm, tuyệt đối không đến gần, không chạm vào dây điện và không để người khác, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi và gia súc tiếp cận. Cần chủ động cảnh báo, khoanh vùng khu vực nguy hiểm trong khả năng cho phép và nhanh chóng thông báo cho đơn vị quản lý điện lực hoặc chính quyền địa phương để xử lý. Trong trường hợp thiên tai xảy ra, các hộ gia đình cần chủ động cắt cầu dao, cầu chì, áp-tô-mát đầu nguồn điện vào nhà để hạn chế nguy cơ điện giật, chập điện và cháy nổ. Sau khi mưa bão, ngập lụt giảm và điều kiện an toàn được bảo đảm, không nên vội vàng đóng điện trở lại mà cần kiểm tra toàn bộ hệ thống dây dẫn, ổ cắm, thiết bị điện và các vị trí có khả năng bị ngấm nước, hư hỏng; chỉ sử dụng điện trở lại khi bảo đảm an toàn.
Đối với các hộ gia đình có sử dụng máy phát điện riêng, khi mất điện lưới phải thực hiện việc cắt cầu dao, áp-tô-mát, cầu chì và các thiết bị đóng cắt cần thiết để tách hoàn toàn hệ thống điện của gia đình khỏi lưới điện chung trước khi vận hành máy phát. Việc đấu nối hoặc vận hành máy phát không đúng kỹ thuật có thể gây phát điện ngược lên lưới điện, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người dân và công nhân đang thực hiện sửa chữa trên lưới điện. Khi có cây xanh gần đường dây điện có nguy cơ gãy, đổ vào đường dây, người dân không tự ý chặt hạ nếu chưa bảo đảm điều kiện an toàn mà cần liên hệ với đơn vị Điện lực để được hướng dẫn, phối hợp xử lý.
Bên cạnh việc phòng tránh các sự cố do mưa bão, mỗi gia đình cần thường xuyên kiểm tra và chủ động bảo đảm an toàn hệ thống điện trong nhà. Hệ thống điện phải được lắp đặt đúng kỹ thuật, có áp-tô-mát hoặc cầu dao điện tổng phù hợp với công suất sử dụng; dây dẫn phải được bảo vệ và cố định chắc chắn, không kéo, co hoặc treo vật nặng lên dây điện. Người dân không phơi, treo quần áo, khăn, mũ lên dây điện, ổ cắm, công tắc, cầu chì, cầu dao; không cắm dây điện trực tiếp vào ổ cắm; không dùng đinh hoặc dây thép để buộc, giữ dây điện; không luồn dây điện tùy tiện qua mái lá, mái tôn hoặc những vị trí có nguy cơ gây chập điện, cháy nổ.
Các thiết bị, đồ dùng điện đã cũ cần được kiểm tra thường xuyên, sửa chữa hoặc thay thế kịp thời khi phát hiện dấu hiệu hư hỏng. Khi không sử dụng hoặc khi mất điện, cần tắt và ngắt các thiết bị điện không cần thiết như bàn là, bếp điện và các thiết bị có công suất lớn. Nên sử dụng ấm siêu tốc có chế độ tự động ngắt điện khi nước sôi; không sử dụng bếp điện khi không có người lớn trông coi và tuyệt đối không để trẻ nhỏ sử dụng các thiết bị điện khi chưa được hướng dẫn, giám sát đầy đủ. Trước khi ra khỏi nhà, mỗi gia đình nên hình thành thói quen kiểm tra, tắt các thiết bị điện không cần thiết nhằm phòng ngừa cháy, chập điện và bảo đảm an toàn cho người, tài sản.
Cùng với đó, việc bảo vệ hành lang an toàn lưới điện cao áp là trách nhiệm của toàn xã hội. Người dân không thả diều hoặc các vật bay gần công trình lưới điện cao áp trong phạm vi nguy hiểm; không câu cá, thi công xây dựng hoặc thực hiện các hoạt động có khả năng gây mất an toàn cho lưới điện. Không trồng cây trong và ngoài hành lang lưới điện cao áp khi cây có nguy cơ vi phạm khoảng cách an toàn; thường xuyên kiểm tra, chặt tỉa cành cây có khả năng đổ, va quệt vào đường dây gây sự cố. Đối với những trường hợp cần chặt, tỉa cây hoặc thực hiện công việc có nguy cơ ảnh hưởng đến đường dây điện, người dân cần liên hệ với đơn vị quản lý điện lực để được hướng dẫn và phối hợp thực hiện, tuyệt đối không tự ý xử lý khi chưa bảo đảm các điều kiện an toàn.
Khi xảy ra tai nạn điện, việc xử lý đúng cách và nhanh chóng có ý nghĩa quyết định đối với tính mạng nạn nhân. Khi phát hiện người bị điện giật, trước hết phải nhanh chóng ngắt nguồn điện nếu có thể và tuyệt đối không dùng tay không chạm trực tiếp vào nạn nhân khi nguồn điện chưa được ngắt. Có thể sử dụng vật cách điện phù hợp để tách nạn nhân khỏi nguồn điện trong điều kiện bảo đảm an toàn cho người cứu. Sau khi đã tách nạn nhân khỏi nguồn điện và bảo đảm an toàn, cần nhanh chóng sơ cứu ban đầu phù hợp với tình trạng của nạn nhân và đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu, điều trị kịp thời.
An toàn điện không phải là việc của riêng ngành Điện mà là trách nhiệm của mỗi gia đình và mỗi người dân. Một phút chủ quan có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, mỗi người cần chủ động phòng ngừa, tuyệt đối không tiếp cận các khu vực có nguy cơ rò điện, dây điện đứt, cột điện ngã đổ và thực hiện đúng hướng dẫn về sử dụng điện an toàn. Khi phát hiện sự cố điện hoặc nguy cơ mất an toàn điện, người dân cần báo ngay cho đơn vị quản lý Điện lực trên địa bàn hoặc chính quyền địa phương gần nhất để được xử lý kịp thời.
CTV: Kim Yến
